Afvallen met medicatie

Begeleiding bij Wegovy, Mounjaro en andere gewichtsmedicatie

Gebruik je Wegovy, Mounjaro of andere gewichtsmedicatie? Dan merk je waarschijnlijk dat er meer veranderd is dan alleen het cijfertje op de weegschaal.

Misschien heb je veel minder honger, zit je na een paar happen al vol of sla je ongemerkt maaltijden over. Of vraag je je af of je nog wel voldoende eet, genoeg eiwitten binnenkrijgt en je spiermassa goed ondersteunt?

Bij GeZondhoven helpen onze diëtisten je om ook tijdens je behandeling met afslankmedicatie goed voor je lichaam te blijven zorgen.

Erkende diëtisten

Professionele begeleiding door ons diëtistenteam.

Naast je medische behandeling

Je arts volgt je medicatie op. Wij begeleiden voeding, beweging en eetgedrag.

Persoonlijk en wetenschappelijk onderbouwd

Geen standaard dieet, maar afgestemd op jouw situatie, gebaseerd op wetenschappelijke inzichten.

Waar kunnen onze diëtisten je bij helpen?

1. Goed blijven eten

Voldoende en volwaardige voeding, ook wanneer je veel minder eetlust hebt.

2. Eiwitten & spiermassa

Aandacht voor eiwitinname, lichaamssamenstelling, beweging en krachttraining.

3. Klachten praktisch aanpakken

Voedingsaanpassingen bij onder andere misselijkheid, constipatie, reflux of snel vol zitten.

4. Eetgedrag

Ondersteuning bij food noise, emo-eten, gewoontes en veranderende honger en verzadiging.

Gewichtsmedicatie verandert vaak je honger, verzadiging en voedingsinname. Daardoor kunnen tijdens je behandeling nieuwe vragen ontstaan. Wij helpen jou hier graag mee.

Op deze pagina

Klik op het onderwerp waar jij meer over wil weten of scroll verder…

Medische context · Goede voeding · Eiwitten & spiermassa · Klachten · Eetgedrag · Langere termijn · Wanneer hulp zoeken? · Voor huisartsen en andere zorgverleners · Veelgestelde vragen

1. Medische context

1.1. Gewichtsmedicatie kan een deel van de behandeling zijn

Afvallen is lang niet altijd een kwestie van “gewoon wat minder eten en wat meer bewegen”. Lichaamsgewicht wordt beïnvloed door een samenspel van biologische, psychologische, sociale en omgevingsfactoren.

Voor sommige mensen kan medicatie daarom een zinvol onderdeel zijn van de behandeling van overgewicht of obesitas.

Of dat voor jou aangewezen is, bespreek je met je huisarts, endocrinoloog of andere voorschrijvende arts. Die houdt rekening met je gezondheid, medische voorgeschiedenis en mogelijke voor- en nadelen van de behandeling.

Wij ondersteunen je bij wat er daarnaast verandert op vlak van:

voeding en voedingskwaliteit
honger en verzadiging
eiwitinname en spiermassa
maag- en darmklachten
beweging en krachttraining
eetgewoontes en eetgedrag

1.2. Wegovy, Mounjaro, Ozempic... wat is eigenlijk het verschil?

De namen vliegen je online soms om de oren. Hieronder vind je een korte uitleg over een aantal geneesmiddelen die we regelmatig tegenkomen bij cliënten.

Ozempic en Wegovy

Ozempic en Wegovy bevatten allebei semaglutide, een GLP-1-receptoragonist.

GLP-1-receptoragonist betekent dat het een medicijn is dat het natuurlijke hormoon GLP-1 in je lichaam nabootst. Dit hormoon helpt onder andere om je honger te verminderen, je sneller verzadigd te laten voelen en je bloedsuiker stabieler te houden.

Dat is zo nuttig omdat het niet alleen “wilskracht” beïnvloedt, maar echt inwerkt op de biologische signalen van honger en verzadiging. Daardoor wordt het voor veel mensen makkelijker om minder te eten zonder constant met honger te moeten vechten.

Ozempic is officieel geregistreerd voor de behandeling van diabetes type 2.

Wegovy bevat dezelfde werkzame stof, maar is specifiek goedgekeurd voor gewichtsbeheersing bij mensen die aan bepaalde medische criteria voldoen.

Mounjaro

Mounjaro bevat tirzepatide en werkt via zowel GIP als GLP-1.

GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) is een natuurlijk hormoon dat in je darmen wordt aangemaakt na het eten.

Het speelt samen met GLP-1 een rol in hoe je lichaam reageert op voeding.

GIP helpt onder andere bij:

de regeling van insuline na een maaltijd
de manier waarop je lichaam energie uit voeding verwerkt
het beïnvloeden van honger- en verzadigingssignalen in de hersenen

Bij Mounjaro wordt niet alleen GIP “nagebootst”, maar ook gecombineerd met GLP-1. Daardoor versterken beide hormonen elkaar.

Dat is één van de redenen waarom tirzepatide vaak een sterk effect kan hebben op:

verminderde eetlust
sneller verzadigd gevoel
verandering in voedingsinname en gewicht

Rybelsus

Rybelsus is een tabletvorm van semaglutide en is officieel geregistreerd voor de behandeling van diabetes type 2.

In de praktijk wordt het soms ook off-label voorgeschreven met gewichtsverlies als behandeldoel.

Andere gewichtsmedicatie

Naast GLP-1- en GIP/GLP-1-medicatie bestaan er ook andere geneesmiddelen die in bepaalde situaties gebruikt kunnen worden bij gewichtsbeheersing, zoals Mysimba, Saxenda of orlistat.

Welke medicatie voor jou het meest geschikt is, welke dosis nodig is en hoe de behandeling wordt opgebouwd, bespreek je altijd met je arts.

Bij GeZondhoven schrijven we geen medicatie voor en passen we geen doseringen aan. We kunnen eventueel wel in overleg gaan met jouw arts indien je dit wenst.

2. Onze begeleiding

2.1. Goed blijven eten

Minder honger betekent niet dat voeding minder belangrijk wordt.

Een van de reacties die we vaak horen wanneer gewichtsmedicatie sterk op de eetlust werkt, is:

“Ik moet mezelf er soms echt aan herinneren dat ik nog moet eten.”

Dat kan heel anders voelen wanneer je jarenlang net geprobeerd hebt om minder te eten. Toch kan een erg kleine eetlust ervoor zorgen dat je voeding te beperkt of eenzijdig wordt.

Je krijgt dan misschien minder energie binnen, maar mogelijk ook minder:

eiwitten
vitaminen en mineralen
vezels
gezonde vetten
vocht

Zeker wanneer je nog maar kleine hoeveelheden kunt eten, wordt wat je eet extra belangrijk.

Samen zoeken we naar een manier van eten die past bij jouw veranderde eetlust. Zonder je te verplichten grote maaltijden te eten en zonder een standaard “GLP-1-dieet”.

Voor de ene persoon helpen kleinere eetmomenten. Bij iemand anders zit de winst vooral in betere keuzes binnen de maaltijden die nog lukken.

We vertrekken altijd vanuit wat jij momenteel eet, verdraagt en nodig hebt.

Waar kijken we onder andere naar?

Krijg je nog voldoende voeding en voedingsstoffen binnen?
Hoe zijn je porties en eetmomenten veranderd?
Zijn er maaltijden die je steeds vaker overslaat?
Lukt het nog om voldoende eiwit en vocht binnen te krijgen?
Is je voeding erg eenzijdig geworden?
Welke aanpassingen zijn haalbaar binnen jouw huidige eetlust?

2.2. Eiwitten en spiermassa

Bij GeZondhoven kijken we verder dan alleen naar hoeveel kilo je verliest.

Bij gewichtsverlies verlies je meestal niet uitsluitend vet. Ook een deel van je vetvrije massa, waaronder spiermassa, kan afnemen.

Spiermassa is belangrijk voor onder andere:

kracht en dagelijks functioneren
gezond ouder worden
herstel en belastbaarheid
metabole gezondheid

Daarom proberen we het verlies van spiermassa zoveel mogelijk te beperken.

Daarbij kijken we naar verschillende factoren:

je totale voedingsinname
voldoende eiwit
de verdeling van eiwit over de dag
krachttraining of andere weerstandsoefeningen
algemene beweging
leeftijd en gezondheid
snelheid en omvang van je gewichtsverlies

Niet iedereen heeft dezelfde hoeveelheid eiwit nodig

Dit betekent niet dat iedereen plots enorme hoeveelheden proteïne moet eten.

Hoeveel jij nodig hebt, hangt onder andere af van je leeftijd, lichaamsbouw, gezondheid, beweging, totale voedingsinname en gewichtsverlies.

We bekijken eerst wat je vandaag eet en zoeken vervolgens hoe je voldoende eiwit kunt inpassen binnen de hoeveelheden die voor jou nog haalbaar zijn.

En wat met botgezondheid?

Bij snel gewichtsverlies daalt soms ook de botdensiteit, vooral bij vrouwen boven de 40. Daarom kijken we ook naar factoren die botgezondheid ondersteunen, zoals eiwitten, calcium, vitamine D en krachttraining.

2.3. Klachten praktisch aanpakken

Maag- en darmklachten komen regelmatig voor bij bepaalde vormen van gewichtsmedicatie.

Voeding kan sommige klachten helpen verminderen of beter hanteerbaar maken. Welke aanpassing zinvol is, verschilt sterk van persoon tot persoon.

Misselijkheid

Bij misselijkheid bekijken we bijvoorbeeld:

de grootte van je maaltijden
hoe snel je eet
welke voedingsmiddelen op dat moment minder goed vallen
de verdeling van je voeding over de dag

Kleinere hoeveelheden en rustig eten kunnen soms helpen.

Constipatie

Bij constipatie kijken we verder dan alleen naar “meer vezels”.

Ook deze factoren kunnen een rol spelen:

hoeveel je in totaal eet
hoeveel vocht je binnenkrijgt
hoeveel vezels je eet en welk type
beweging
veranderingen in je normale eetpatroon

Meer vezels toevoegen is dus niet automatisch voor iedereen de juiste eerste stap.

Reflux en snel vol zitten

Bij reflux of een heel vol gevoel kunnen onder andere portiegrootte, timing van maaltijden en persoonlijke triggers een rol spelen.

We zoeken samen welke aanpassingen voor jou praktisch haalbaar zijn.

Diarree en vocht

Bij diarree of sterk veranderde stoelgang kijken we onder andere naar je voedingspatroon en vochtinname.

Wanneer diarree ernstig of aanhoudend is, hoort dit medisch beoordeeld te worden.

Heb je door de medicatie moeite om voldoende vocht binnen te krijgen, dienen we hier ook zeker naar te kijken.

Wanneer neem je contact op met je arts?

Neem contact op met je arts wanneer je bijvoorbeeld:

nauwelijks nog kunt eten of drinken
herhaaldelijk moet braken
tekenen van uitdroging ervaart
uitgesproken slap of ziek wordt
hevige of aanhoudende buikpijn hebt
klachten hebt die ernstig zijn of blijven aanhouden

Merken we tijdens de begeleiding dat je door je verminderde eetlust echt onvoldoende voeding of voedingsstoffen binnenkrijgt? Dan bespreken we dit met jou.

Met jouw toestemming kunnen we onze bevindingen ook terugkoppelen naar je voorschrijvende arts, zodat die kan beoordelen of verdere medische opvolging of een aanpassing van de behandeling nodig is.

2.4. Eetgedrag

Je eetlust verandert, maar je relatie met eten verandert niet automatisch mee.

Voor sommige mensen voelt gewichtsmedicatie bijna bevrijdend:

De voortdurende honger wordt rustiger
Eten neemt minder ruimte in je hoofd in.
Cliënten vertellen soms dat de zogenaamde food noise sterk vermindert

Dat kan enorm veel rust geven.

Wil je beter begrijpen wat food noise precies is en waardoor het nog meer beïnvloed kan worden?
Lees dan ons artikel over food noise en voortdurend met eten bezig zijn.

Tegelijk verdwijnen andere patronen rond eten niet noodzakelijk automatisch.

Misschien:

eet je vaak wanneer je gestresseerd of emotioneel bent
hoort eten sterk bij gezelligheid of sociale momenten
denk je al jarenlang in regels over wat je “mag” en “niet mag”
merk je dat je bang wordt om opnieuw meer te eten
probeer je steeds minder en minder te eten
blijft je gewicht een grote invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt

Daar is binnen onze begeleiding ook ruimte voor.

Bij GeZondhoven kijken we daarom niet alleen naar wat je eet, maar ook naar hoe, waarom en in welke context je eet.

We kunnen samen werken rond:

een haalbare eetstructuur
omgaan met sterk veranderde honger en verzadiging
emo-eten of eten bij stress
sociale eetmomenten
alles-of-nietsdenken
gedachten over eten en gewicht
opnieuw vertrouwen krijgen in wat je lichaam nodig heeft
gewoontes die je op langere termijn wilt meenemen

Gewichtsmedicatie kan je honger en verzadiging sterk veranderen, maar lost daarom niet automatisch alles op wat rond eten speelt. Gewoontes, stress, emo-eten of moeilijke gedachten rond voeding kunnen blijven bestaan en verdienen dan hun eigen aandacht.

3. Wat met de langere termijn?

Als je start met gewichtsmedicatie, kan dat aanvoelen als een tijdelijke behandeling om gewicht te verliezen.

Toch kan gewichtsmedicatie bij obesitas ook deel uitmaken van een behandeling op langere termijn.

Obesitas wordt beschouwd als een chronische, terugkerende aandoening. Ook de behoefte aan medische, voedings- of gedragsmatige ondersteuning kan daarom doorheen de tijd veranderen.

3.1. Wat weten we uit onderzoek?

Het effect van onder andere semaglutide en tirzepatide op honger, verzadiging en gewicht is voor een belangrijk deel verbonden aan het gebruik van de medicatie.

Wanneer de behandeling wordt stopgezet, neemt de eetlust bij veel mensen opnieuw toe en zien we vaak dat een deel van het verloren gewicht terugkomt.

Dat betekent niet dat iedereen deze medicatie levenslang moet gebruiken.

Het betekent vooral dat:

stoppen niet automatisch het einddoel is
een veranderende eetlust na stoppen niet vreemd is
gewichtstoename na een wijziging van de behandeling niet simpelweg een kwestie van wilskracht is
verdere opvolging ook in een latere fase zinvol kan zijn

3.2. Onze begeleiding bij afbouwen of stoppen

Hoe lang je medicatie gebruikt en of de behandeling later wordt aangepast of stopgezet, bespreek je met je arts.

Wij kunnen je ondertussen begeleiden bij veranderingen in eetlust, voeding, spiermassa en eetgedrag, zowel tijdens het afvallen als wanneer je situatie later verandert.

Wil je meer weten over het stoppen of afbouwen van GLP-1 medicatie?
Lees dan ons artikel over stoppen of afbouwen van GLP-1-medicatie.
Daar lees je wat we weten over gewichtstoename na stoppen, eetlust en food noise, en welke aandachtspunten belangrijk zijn bij het afbouwen of stopzetten van de medicatie.

4. Wanneer zoek je best hulp?

Je hoeft niet te wachten tot er een probleem ontstaat.

We begeleiden zowel mensen die net starten met gewichtsmedicatie als mensen die ze al maanden of jaren gebruiken.

Begeleiding kan bijvoorbeeld zinvol zijn als je:

veel minder eetlust hebt dan vroeger
heel snel vol zit
regelmatig maaltijden overslaat
twijfelt of je nog voldoende eet
je spiermassa zoveel mogelijk wilt ondersteunen
maag- of darmklachten ervaart waarbij voeding mogelijk kan helpen
onzeker bent over wat of hoeveel je best eet
merkt dat je eetgedrag verandert
blijft worstelen met emo-eten of stress-eten
merkt dat “zo weinig mogelijk eten” je nieuwe doel dreigt te worden
ondersteuning wilt wanneer je behandeling of eetlust verandert

Tijdens de begeleiding brengen we je voedingsinname, veranderde eetlust, eventuele klachten, beweging en eetgedrag in kaart en geven we op basis hiervan persoonlijk advies.

Soms volstaat een intake- en een adviesgesprek om je op weg te helpen; soms is het nuttig om ook enkele opvolggesprekken te plannen en je lichaamssamenstelling nog enkele keren opnieuw te meten met het BIVA-toestel. We bespreken dit altijd samen.

Je medicatie hoeft bij ons niet verdedigd te worden.

Sommige cliënten ervaren een schaamtegevoel rond het gebruik van gewichtsmedicatie. Dit is nergens voor nodig.

We bekijken nuchter waar jij vandaag staat, wat er veranderd is en waar jij ondersteuning bij kunt gebruiken.

5. Voor huisartsen en andere zorgverleners

GeZondhoven biedt voedings- en gedragsmatige begeleiding aan patiënten bij wie gewichtsmedicatie onderdeel is van de medische behandeling.

Wanneer kan een doorverwijzing zinvol zijn?

Onder andere bij:

sterk verminderde eetlust
beperkte of eenzijdige voedingsinname
onvoldoende eiwitinname
vragen rond spiermassabehoud
gastro-intestinale klachten waarbij voeding een rol kan spelen
problemen met eetstructuur
eetgedrag of emotioneel eten
begeleiding op langere termijn

Wat nemen wij op?

Onze diëtisten kunnen onder andere:

een voedingsanamnese uitvoeren
voedingskwaliteit en voedingsinname beoordelen
eiwitinname mee opvolgen
aandacht besteden aan spiermassabehoud
praktische voedingsaanpassingen begeleiden
werken rond eetstructuur en eetgedrag
relevante contextuele factoren meenemen
opvolgen hoe voeding en eetlust doorheen de behandeling veranderen

Wat blijft bij de arts?

De voorschrijvende arts blijft verantwoordelijk voor:

medische indicatiestelling
keuze van geneesmiddel
voorschrift
dosering
medicatiewijzigingen
medische veiligheidsopvolging

Terugkoppeling naar de voorschrijvende arts

Wanneer dit relevant is, kunnen we met toestemming van de patiënt onze bevindingen terugkoppelen naar de voorschrijvende arts.

Bij medische vragen, ernstige klachten of alarmsignalen verwijzen we terug.

Al onze diëtisten kunnen uw patiënt begeleiden. Indien u geen keuze maakt voor een diëtist bij het maken van een afspraak, zal de beschikbaarheid het grootst zijn.

6. Veelgestelde vragen over voeding en gewichtsmedicatie

Hieronder beantwoorden we enkele vragen die regelmatig terugkomen. Staat jouw vraag er niet tussen? Stuur ons gerust een mailtje!

Moet ik een speciaal dieet volgen als ik GLP-1 of andere gewichtsmedicatie gebruik?

Er bestaat geen standaard GLP-1-dieet dat voor iedereen werkt.

Je voeding moet vooral passen bij je veranderde eetlust en tegelijkertijd voldoende voedingswaarde blijven leveren.

Wat dat concreet betekent, verschilt van persoon tot persoon.

Wat als ik echt bijna geen honger meer heb?

Dan kijken we hoe je binnen kleinere hoeveelheden toch voldoende voeding en voedingsstoffen kunt binnenkrijgen.

Soms betekent dat kleinere maar voedzamere maaltijden, een andere maaltijdverdeling of andere keuzes binnen wat je nog goed verdraagt.

Lukt het echt niet om voldoende te eten, dan adviseren we om dit ook met je voorschrijvende arts te bespreken. Met jouw toestemming kunnen we onze bevindingen terugkoppelen.

Hoeveel eiwit heb ik nodig?

Een range die je regelmatig tegenkomt in wetenschappelijke studies is 1,2 – 1,6 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht. Dit is echter nog een ruime richtlijn. Hoeveel jij precies nodig hebt, hangt sterk af van je leeftijd, lichaamsbouw, beweging, totale voedingsinname, gezondheid en mate van gewichtsverlies.

Bovendien wordt in zulke berekeningen vaak uitgegaan van je “ideaal” lichaamsgewicht in plaats van je huidige gewicht

Om dit concreet te maken:

Stel een vrouw van 120 kg die start met gewichtsmedicatie.

Op basis van een klassieke berekening (1,2 – 1,6 g/kg) zou je op papier uitkomen op een zeer hoge eiwitbehoefte van meer dan 140–190 gram per dag wanneer je haar huidige gewicht zou gebruiken.

In de praktijk is dat voor de meeste mensen niet haalbaar en niet nodig.

Daarom kijken we niet alleen naar het gewicht op de weegschaal, maar naar factoren zoals:

haar spiermassa en lichaamsbouw
haar activiteitsniveau
hoeveel ze momenteel realistisch kan eten
haar eetlust onder medicatie
en haar doel: spiermassa behouden tijdens gewichtsverlies

Voor deze vrouw zal de praktische eiwitdoelstelling liggen rond een persoonlijk afgestemde hoeveelheid die haalbaar is binnen haar verminderde eetlust, in plaats van een theoretische berekening op basis van 120 kg.

Zo vermijden we dat voeding een extra druk wordt, en zorgen we tegelijk dat ze haar spiermassa zo goed mogelijk beschermt tijdens het afvallen.

Kan ik spierverlies volledig voorkomen?

Bij aanzienlijk gewichtsverlies kan ook vetvrije massa afnemen.

Voldoende voeding, eiwit en krachttraining kunnen helpen om spiermassa zo goed mogelijk te ondersteunen, maar enig verlies van vetvrije massa is niet altijd volledig te voorkomen.

Kan voeding helpen tegen misselijkheid of constipatie?

Soms wel.

Onder andere portiegrootte, maaltijdverdeling, vocht, vezels, vetgehalte en persoonlijke triggers kunnen een rol spelen.

Bij ernstige of aanhoudende klachten is medische beoordeling nodig.

Mijn huisarts of endocrinoloog schrijft mijn medicatie voor. Kan ik toch bij jullie terecht?

Zeker.

Dat is exact waarvoor onze begeleiding bedoeld is: je arts volgt je medicatie medisch op en wij ondersteunen je daarnaast met voeding, beweging en eetgedrag.

Met jouw toestemming kunnen we relevante informatie terugkoppelen naar je arts.

Ik gebruik mijn medicatie al een hele tijd. Heeft begeleiding dan nog zin?

Ja.

Je vragen kunnen in elke fase veranderen. Misschien merk je pas na enkele maanden dat je voeding erg beperkt wordt. Misschien wil je meer aandacht besteden aan spiermassa, eetgedrag of gewichtsbehoud. Of misschien wil je de medicatie stilaan beginnen afbouwen, maar ben je bang voor gewichtstoename.

Je bent welkom in elke fase van jouw traject; maar het liefst zien we jou van zodra je de medicatie overweegt. Zo kunnen we je helpen om dadelijk doordacht tewerk te gaan.

Ik ben nog niet gestart met medicatie en wil eigenlijk wel meer informatie. Kan ik ook hiervoor bij jullie terecht?

Zeker. Je hoeft gewichtsmedicatie nog niet te gebruiken om bij ons terecht te kunnen.

Tijdens een consult bij je arts moeten vaak verschillende medische aspecten besproken worden. Daardoor is er niet altijd ruimte om uitgebreid stil te staan bij alle praktische vragen rond voeding, eetlust, spiermassa en wat je tijdens een behandeling kunt verwachten.

Wij kunnen je onder andere algemene informatie geven over:

hoe GLP-1- en andere gewichtsmedicatie werkt
welke veelgebruikte geneesmiddelen er zijn en wat de belangrijkste verschillen zijn
welke veranderingen in honger en verzadiging kunnen optreden
waarom voldoende voeding en eiwit belangrijk blijven
de mogelijke invloed op spiermassa
welke maag- en darmklachten regelmatig voorkomen
hoe voedingsbegeleiding eruit kan zien als je met medicatie start

We kunnen ook samen bekijken welke vragen je nog aan je arts wilt stellen, zodat je beter voorbereid het medische gesprek ingaat.

Of gewichtsmedicatie voor jou medisch aangewezen is en welk geneesmiddel geschikt zou zijn, beoordeelt je arts. Wij schrijven geen medicatie voor en nemen die medische beslissing niet over.

Kan ik ook bij jullie terecht als ik geen gewichtsmedicatie gebruik?

Natuurlijk! Ook zonder gewichtsmedicatie kan je bij ons terecht voor persoonlijke begeleiding rond gewicht, voeding en eetgedrag. Lees hier meer over onze begeleiding bij duurzaam gewichtsverlies.