De weegschaal kan best een handig hulpmiddel zijn. Het is nu eenmaal één van de manieren waarop je kan zien wat aanpassingen in je levensstijl doen met je gewicht.
Maar… hij heeft ook beperkingen. En soms kruipt dat cijfer veel te hard in je hoofd. Dan verandert een simpele weegschaal ineens in een echte saboteur.
In dit artikel leggen we uit hoe je de weegschaal slim kan gebruiken, en wanneer je hem beter even links laat liggen.
Wat meet de weegschaal wel, en wat niet?
Een klassieke weegschaal meet alleen je gewicht. Dat kan nuttige info zijn, zolang je het cijfer met een korrel zout kan bekijken.
Je gewicht kan namelijk van dag tot dag stevig schommelen, zonder dat je daarom vetmassa hebt bijgekregen of verloren. Dat komt vooral door vocht. Denk aan temperatuur, hoeveel je gedronken hebt, een zoute maaltijd, sporten, stress, en bij vrouwen ook hormonen.
Ook: als je nog geen stoelgang gehad hebt, weeg je vaak meer dan later op de dag. En at je de avond ervoor later of zwaarder dan normaal, dan zie je dat meestal ook meteen terug op de weegschaal.
Belangrijk dus: 500 gram meer of minder dan gisteren zegt bijna nooit iets over “vet”. Dat is geen 500 gram vet die er plots bij is gekomen of verdwenen is.
En die thuisweegschalen met vetpercentage dan?
Goed om te weten: die zijn niet zo nauwkeurig. Ze maken een berekening, en ook daar speelt je vochtbalans een grote rol. Het kan dus lijken alsof je vetpercentage “verbeterd” is, terwijl je lichaam gewoon wat meer vocht vasthoudt.
Laat je dus niet gek maken door zo’n cijfertjes. Pas je eetpatroon niet meteen aan omdat de weegschaal na een weekendje ineens 1 kilo meer aangeeft. Probeer vooral de trend op lange termijn te zien.
Hoe vaak weeg je je dan best?
Daarover bestaan verschillende meningen. Sommigen zweren bij één vast weegmoment per week. Anderen raden aan om vaker te wegen, net om die schommelingen beter te snappen.
Onze ervaring: het hangt vooral af van jouw persoonlijkheid én van hoe jij met dat cijfer omgaat.
Als je vaak weegt, kan het heel helpend zijn om met een app of je computer een trendlijn te maken. Dan kijk je minder naar “vandaag” en meer naar de richting op lange termijn. Een gratis app die we hier soms voor aanraden is “Monitor je gewicht”.
Zie je dat je gemiddelde trendlijn daalt als je wil afvallen, dan weet je: oké, dit werkt. Die trendlijn is trouwens ook handig om op gewicht te blijven. Veel mensen merken het niet als ze heel traagjes bijkomen, omdat dat cijfertje maar beetje bij beetje stijgt. Een trendlijn maakt dat sneller zichtbaar.
De invloed op je gemoed
Alles hierboven klopt alleen als je de cijfers ook echt kan zien als… cijfers. Als een neutrale meting.
Maar in het echte leven zien we vaak iets anders: mensen trekken conclusies die niet kloppen, en reageren emotioneel. En dan begint de weegschaal het stuur over te nemen.
Een paar klassiekers:
- “Ik doe ZO hard mijn best en ik heb ZO weinig resultaat? Foert, het heeft geen nut, ik ga naar de frituur!” ==> gevolg: ze komen bij
- “Eén keer op restaurant en de hele week oppassen is teniet gedaan? Foert, het heeft geen nut, ik ga naar de frituur!” ==> gevolg: ze komen bij
- “Whohooow, ik ben afvallen, ik heb nu wel een beloning verdiend! Ik ga naar de frituur!” ==> gevolg: ze komen bij
- “Oei deze week ben ik maar 300 gram afgevallen, vorige week was het nog 600 gram! Ik moet duidelijk strenger worden!” ==> gevolg: ze leggen zichzelf onnodige restricties op
In al die situaties bepaalt een emotionele reactie het gedrag, terwijl die reactie vaak gebaseerd is op een verkeerde interpretatie van cijfers. Als je gewoon verder zou doen zoals je bezig was, stond er morgen misschien alweer iets anders op de weegschaal en ging je wél rustig vooruit.
Nog iets: het is echt jammer als je zelfwaarde mee omhoog en omlaag gaat met dat cijfer. Merk je dat dit bij jou gebeurt? Dan is het misschien slimmer om (voorlopig) niet te wegen, of enkel samen met één van onze coaches. Dan helpen we je om het cijfer nuchter te bekijken én om te checken of je aanpak klopt.
In de praktijk werken we trouwens niet alleen met de weegschaal, maar ook met een BIVA-meting. Daarmee krijgen we zicht op je lichaamssamenstelling, je vochtbalans en hoe je lichaam zich aanpast. Dat helpt om het getal op de weegschaal in perspectief te zetten.
Als je afvalt, willen we natuurlijk vooral vetmassa en eventueel overtollig vocht kwijt, en je spiermassa zo goed mogelijk behouden.
Andere nuttige parameters om op te volgen
Je gewicht is maar één puzzelstukje. Dingen die we minstens even graag mee opvolgen:
Taille-omtrek: daalt die, dan is er vaak minder vet rond je organen. Dat is goed nieuws voor je gezondheid.
Bloedwaarden: via je huisarts kan je af en toe waarden laten opvolgen zoals nuchtere suiker en insuline, cholesterol en triglyceriden, leverwaarden, nierfunctie… Vaak zien we daar al verbetering binnen een paar maanden als je levensstijl gezonder wordt.
Bloeddruk: ook een belangrijke parameter binnen het metabool verhaal, en eentje die vaak redelijk snel verbetert.
Merk jij dat je relatie met de weegschaal niet optimaal is? Ben je op zoek naar een nuchtere kijk, een aanpak die werkt op de lange termijn?
